ICT en logistiek – het is tijd voor rigoureuze stappen

Voor veel logistici is ICT ingewikkeld, en dat zal wel zo blijven. Aan de andere kant staat nu wel een generatie logistiek managers aan het roer, die kan bogen op implementatie-ervaring. Twee ICT-ers met logistieke voorliefde bespreken de veranderingen aan de gebruikerszijde.Ze zijn op zoek naar dezelfde logistiek professional, die op ICT-gebied verder wil kijken dan de eigen organisatie. Frank Erftemeijer van Yellowstar en Paul Lankhout van Zetes roepen al langer, dat de echte winst te behalen is in de supply chain. Dat ‘roepen’ doen ze onder andere op vakbeurzen, zoals de ICT en Logistiek beurs eind november in Utrecht. Gelukkig is die boodschap niet langer aan dovemansoren gericht.

Wat vinden jullie eigenlijk van vakbeurzen?

Frank: “Twintig jaar geleden was een vakbeurs vooral een ontmoetingsplaats waar mensen elkaar leren kennen en zich lieten verrassen. Nu hebben bezoekers zich vaak al uitgebreid laten informeren en is het beursbezoek een soort finishing touch. Je hebt een beurs nog wel nodig, maar op een andere manier.”Paul: “Destijds zag je ook veel meer hardware in de stand dan nu. Tegenwoordig gaat het om de oplossing. Heb je een beurs echt nodig? Ik vraag het me af, maar heel beperkt maken we daar toch gebruik van. Daarnaast doen we veel meer directe, kleinschalige en klantgerichte activiteiten. Daar kun je meer diepgang bieden.”Frank: “Beurzen zijn geen noodzaak meer. Ze krijgen een andere betekenis, veel meer gericht op kennis delen. Belangrijk vind ik de boodschap die we uitstralen als ICT-bedrijven: het moet echt radicaal anders om te komen tot optimalisering in de supply chain.”Paul: “Uiteindelijk vervult een beurs ook een sociale rol, waar je relaties ontmoet en even koffe drinkt met elkaar. Daar is niets mis mee. Ieder klantcontact is van belang. Zetes zou je als een van de grondleggers kunnen beschouwen van de ICT en Logistiek beurs. Dat speelt ook wel mee. Beursdeelname hoeft niet meteen nieuwe business op te leveren. Dat doet het ook niet. Wel kun je daar ontdekken of bepaalde vernieuwingen aanslaan of niet.”Frank: “Als je er een echte businesscase van gaat maken, valt beursdeelname af. Wat ik het mooie vind van een vakbeurs is dat bezoekers zich wat breder kunnen oriënteren op IT-innovaties. Je neemt in korte tijd veel informatie tot je. Ook als standhouder: wat is een trend, welke vernieuwingen zijn er?”
ict & logistiek
ict & logistiek

Zien jullie elkaar als een concurrent?

Paul: “Natuurlijk hebben we raakvlakken, maar onze bedrijven komen uit een heel andere hoek.”Frank: “De oorsprong van het bedrijf is van belang. Zetes zal zich meer bezighouden met integratie van systemen en met hardware. Ons vertrekpunt is vooral optimalisatie van de supply chain; oplossingen die tussen bedrijven moeten staan om data te delen. Dat was een paar jaar geleden nog relatief nieuw.”Paul: “Dat klopt niet helemaal. Ook wij zijn al veel langer bezig met integratie van systemen en inzicht geven door het delen van actuele informatie voor alle ketenpartners. Track and trace projecten doen we bijvoorbeeld al ruim vijftien jaar.”

Zijn we nu een stuk verder?

Frank: “Ik zie wel dat kleine bedrijven graag willen, maar het ontbreekt ze vaak aan de benodigde middelen. Grote bedrijven zijn bezig met de businesscase, daar draait het vaak om interne politiek. Bedrijven die succes hebben met ICT zijn organisaties die jaarlijks budget vrij maken om te vernieuwen.”Paul: “Geld voor ICT is vaak wel in het budget opgenomen, maar speciek voor vernieuwing in de supply chain niet. Terwijl daar voor bedrijven meer winst valt te halen.”Frank: “Ja, dat klopt wat je zegt. Voor een nieuwe laptop, een mobiele telefoon of een CRM-pakket is wel budget. Maar als het gaat om echte vernieuwing van processen in bijvoorbeeld het transport, dan is meer nodig.”Paul: “Logistiek managers bij verladers zijn vaak intern gericht. Vanaf het moment dat goederen binnenkomen, zijn ze geïnteresseerd. Het operationele proces beheersen ze volledig. Maar van-korrel-tot-borrel denken, dat zie je vooral bij supply chain managers.”Frank: “Ja, eerst de intrachain optimaliseren en dan focussen op de extrachain. Maar bij die bedrijven lopen ze met hun investeringsplannen aan tegen een CFO die vraagt: wat kost het en wat levert het op? Daarmee frustreer je iedere innovatie. Kijk liever of je klein kunt beginnen, stap voor stap, waardoor je meteen een efficiencyslag kunt maken. Maar helaas schrikt dat bedrijven af. Opschalen is soms een onzeker verhaal voor ze. Dan kijken ze eerder naar een ander WMS of TMS.”Paul: “Klein beginnen is inderdaad een punt. Een nieuw pakket koop je eens in de tien of vijftien jaar. Zoiets. Maar kleine investeringen in aanvullende procesoptimalisatie met schaalbare oplossingen, dat helpt meer en kan waanzinnig veel winst opleveren.”
Frank: “Ik ben voorstander van IT voor social supply chain. Anders gezegd: hoe kun je individuen helpen om ze van betere informatie te voorzien. Personen zouden centraal moeten staan. Social is dan van buiten naar binnen denken en aansluiten bij de persoonlijke behoefte. Zo voorkom je foutieve zendingen en zinloze handelingen, en krijg je tijd om goede beslissingen te nemen.”

Hoe IT-volwassen is de logistiek?

Frank: “Er komen steeds meer initiatieven om data op een gestructureerde manier te delen. Denk aan de digitale vrachtbrief, denk aan iShare. Het is goed als de overheid het voortouw neemt. Iemand moet dat doen. Ik denk dat nu de meeste bedrijven best wel IT-volwassen zijn. Logistiek managers hebben vaak diverse ervaringen opgedaan. Nu is de markt klaar voor een volgende stap, met dataplatforms bijvoorbeeld. Het is ook betaal- baar en betrouwbaar geworden. Internet is een stabiele factor inmiddels. Je kunt overal en altijd data delen.”Paul: “We staan denk ik aan het begin van die ontwikkeling. Er gaat nog veel meer komen, bijvoorbeeld in de foodsector.”Frank: “Ja, het gaat nu gewoon gebeuren. Dit is echt een nieuwe economie, waar bedrijven veel meer bereid zijn om te delen.”Paul: “Een andere trend waar ik naar kijk is hoe je op één apparaat en met één systeem uiteenlopende taken kunt uitvoeren. Order-pickers en transportplanners werken straks met hetzelfde apparaat, maar roepen verschillende apps aan. Voice vind ik razend interessant, voice in de zin van opdrachten geven in plaats van aanraken van het scherm. Ik zie voice als het nieuwe touch wat mij betreft. Niet alleen in magazijnen, maar ook thuis in het bedienen van apparaten, van systemen, van je auto. Kijk naar de Echo van Amazon. Van mooie techniek word ik heel gelukkig.”Frank: “Ik ook, maar dan vooral als technologie kan bijdragen aan verbetering van de business. Daar gaat het uiteindelijk om.”
ict & logistiek

Wanneer werd logistiek belangrijk voor je?

Frank: “Dat is al weer even geleden. In 1999 ben ik gaan werken bij een softwarebedrijf gericht op de Rotterdamse haven. Maar daarvoor werkte ik bij Vopak, na een hbo-opleiding bedrijfskunde. Scheepvaart was – veel mensen weten dat misschien niet – de snelst geautomatiseerde sector in de logistiek. Er zat namelijk heel veel overtikwerk in het afhandelen van goederen. Daar kwamen twintig jaar geleden al IT-oplossingen voor op de markt. Ik kijk vooral vanuit processen en on- dernemersvisie naar de markt. Hoe je kunt komen tot vernieuwing. Dat is wat me fascineert aan logistiek: altijd bezig met optimaliseren van bestaande processen. Nu gaat het steeds meer toe naar co-creatie, samen veranderen. Daar moet je wel rigoureuze stappen voor willen zetten. Ik ben ondernemer, maar wel een ondernemer met passie voor logistiek. Want logistiek is tastbaar, ICT niet.”Paul: “Ik kwam voor het eerst in aanraking met logistiek in 1998, toen ik ging werken voor LXE als leverancier van barcodescanners. Ik heb een hbo-opleiding technische communicatiesystemen gedaan. Daarna mocht ik een Nederlands kantoor opzetten voor Psion/Teklogix. Later was ik verantwoordelijk voor het aansturen van resellers in Zuid-Oost-Europa. Ik wilde graag terug naar het directe contact met klanten. Dat bracht me bij Zetes – eerst als verkoopdirecteur en daarna als country manager. Samen met klanten werken aan oplossingen past beter bij mij. Niets is mooier dan komen van een probleem naar een werkende oplossing. Logistiek is inderdaad heel dynamisch. Wat mij trekt is de technologische ontwikkeling en de kansen die daaruit voortkomen.”
Frank: “Ja, dit is een heel mooi toepassings- gebied voor ICT. Jammer genoeg staat de ar- beidsmarkt onder grote druk op dit moment en is er veel concurrentie voor ons soort bedrijven. ICT-ers kunnen overal aan de slag. Dus we moeten proberen het leuk te houden voor onze medewerkers. Dat is een extra verantwoordelijkheid die ik steeds meer voel.”Paul: “We zitten in de regio Eindhoven, en daar is de concurrentie gigantisch op de arbeidsmarkt. Het lijkt misschien eenvoudig om logistieke processen en organisaties te automatiseren, omdat dit al vaak is gedaan. Maar niets is minder waar. Wij kunnen iets wat heel veel andere bedrijven in Nederland niet kunnen. Je hebt mensen nodig met verstand van logistiek, van ICT, van samenwerken in de supply chain. Je moet echt slimme mensen in dienst hebben om dit te kunnen.”